Kalkulator odprawy pieniężnej
| Staż pracy | 1 rok 6 mies. (1,50 roku) |
| Wymiar odprawy | 1 pensja |
| Podstawa po przeliczeniu wymiarem | 5 000 zł |
| Odprawa brutto przed limitem | 5 000 zł |
| Limit 15-krotności płacy minimalnej (2026) | 72 090 zł |
| Odprawa do wypłaty (brutto) | 5 000 zł |
Od odprawy pobierany jest podatek PIT, ale nie nalicza się składek ZUS (ani społecznych, ani zdrowotnych). Pracodawca wypłaca odprawę z reguły w ostatnim dniu zatrudnienia.
Kiedy należy się odprawa
Odprawa pieniężna z ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników przysługuje tylko wtedy, gdy spełnione są wszystkie trzy warunki jednocześnie:
- Przyczyna leży wyłącznie po stronie pracodawcy — na przykład likwidacja stanowiska, reorganizacja albo długotrwała niezdolność do pracy. Rezygnacja pracownika, zwolnienie dyscyplinarne i upływ umowy na czas określony nie dają prawa do ustawowej odprawy.
- Pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników — ustawa dotyczy tylko takich pracodawców. Przy mniejszym pracodawcy odprawa należy się wyłącznie wtedy, gdy obiecuje ją umowa, układ zbiorowy albo regulamin.
- Umowa o pracę — odprawa nie dotyczy umów cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenie czy współpraca B2B.
Odprawa należy się zarówno przy zwolnieniach grupowych, jak i indywidualnych: art. 10 ustawy rozciąga skalę z art. 8 na indywidualne zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika, o ile pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników. Staż liczy się łącznie, a przerwy w zatrudnieniu do 1 miesiąca go nie przerywają.
Ile wynosi odprawa: skala 1/2/3 pensje
Wysokość odprawy zależy wyłącznie od stażu pracy u danego pracodawcy:
| Staż pracy | Wysokość odprawy |
|---|---|
| Mniej niż 2 lata | 1 miesięczne wynagrodzenie |
| Od 2 do 8 lat | 2 miesięczne wynagrodzenia |
| Powyżej 8 lat | 3 miesięczne wynagrodzenia |
Odprawa ma też górny limit: nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozwiązania umowy. W 2026 r. płaca minimalna wynosi 4 806 zł brutto, więc limit to 15 x 4 806 zł = 72 090 zł. Nawet jeśli 3 pensje dałyby więcej, pracownik dostanie 72 090 zł. Uwaga na nieaktualne poradniki: część z nich podaje stary limit 63 630 zł (z płacy minimalnej 4 242 zł z 2024 r.), który w 2026 r. jest zaniżony o 8 460 zł.
Podstawa: średnie wynagrodzenie z 3 miesięcy
Podstawą odprawy jest średnie miesięczne wynagrodzenie z ostatnich 3 miesięcy, liczone według zasad ekwiwalentu za urlop (rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r.). W praktyce oznacza to:
- składniki stałe liczy się według stawek z dnia rozwiązania umowy;
- składniki zmienne uśrednia się z ostatnich 3 miesięcy (a przy dużych wahaniach — nawet z 12 miesięcy);
- jednorazowe nagrody i świadczenia z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie wchodzą do podstawy;
- przy niepełnym etacie wynik jest proporcjonalny do wymiaru czasu pracy.
Przykład przeliczenia proporcjonalnego: 10 lat stażu przy połowie etatu i podstawie 6 000 zł w przeliczeniu na pełny etat daje 3 x 3 000 zł = 9 000 zł.
Przykłady obliczeń
Przykład 1: 1,5 roku stażu, średnio 5 000 zł
Staż poniżej 2 lat to 1 pensja. Odprawa = 1 x 5 000 zł = 5 000 zł.
Przykład 2: 5 lat stażu, średnio 6 500 zł
Staż od 2 do 8 lat to 2 pensje. Odprawa = 2 x 6 500 zł = 13 000 zł.
Przykład 3: 12 lat stażu, średnio 8 000 zł
Staż powyżej 8 lat to 3 pensje. Odprawa = 3 x 8 000 zł = 24 000 zł.
Przykład 4: limit — 9 lat stażu, średnio 32 000 zł
Staż powyżej 8 lat to 3 pensje: 3 x 32 000 zł = 96 000 zł. To więcej niż limit 15 x 4 806 zł = 72 090 zł, więc odprawa wynosi 72 090 zł.
Podatek i ZUS
Od odprawy pobierany jest podatek dochodowy (PIT), który potrąca pracodawca. Natomiast składki ZUS — ani społeczne, ani zdrowotne — od odprawy się nie należą. To ważna różnica: część poradników błędnie podaje, że odprawa podlega składkom ZUS, ale odprawa jest ze składek zwolniona, a opodatkowana tylko podatkiem PIT. Wynik kalkulatora jest więc kwotą brutto przed podatkiem PIT, bez żadnych potrąceń ZUS.
Termin wypłaty i przedawnienie
Pracodawca wypłaca odprawę z reguły w ostatnim dniu zatrudnienia, razem z ostatnim wynagrodzeniem. Opóźnienie rodzi odsetki ustawowe za opóźnienie. Roszczenie o odprawę przedawnia się po 3 latach. Jeśli pracodawca nie płaci, najpierw warto zgłosić sprawę do Państwowej Inspekcji Pracy, a potem — w razie potrzeby — do sądu pracy. Gdy pracodawca jest niewypłacalny, część należności może wypłacić Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP).
Czym odprawa NIE jest
Trzy świadczenia bywają mylone z odprawą z ustawy z 2003 r., ale to odrębne instytucje i ten kalkulator ich nie liczy:
- Odprawa emerytalno-rentowa — z Kodeksu pracy (rozdział III), co najmniej 1 miesiąc wynagrodzenia przy przejściu na emeryturę albo rentę.
- Odprawa nauczycielska — z Karty Nauczyciela (art. 87), w 2026 r.: 2, 3 albo 6 miesięcy przy stażu 10, 15 albo 20 lat.
- Ekwiwalent za urlop — pieniądze za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, liczone osobno, według innych zasad.
Częste pytania o odprawę
Czy odprawa należy się przy zwolnieniu indywidualnym, czy tylko grupowym?
Przy obu. Art. 10 ustawy z 13 marca 2003 r. rozciąga skalę z art. 8 (1, 2 albo 3 pensje) także na zwolnienia indywidualne, pod warunkiem że pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników, a przyczyna leży wyłącznie po jego stronie.
Pracuję krócej niż 2 lata — czy dostanę odprawę?
Tak: 1 miesięczne wynagrodzenie. Jeden z popularnych poradników podaje wprawdzie 2-letnie minimum, ale jego własna tabela wymienia wymiar poniżej 2 lat, a ministerstwo potwierdza, że wymiar ten dotyczy także zwolnień indywidualnych.
Firma zatrudnia mniej niż 20 osób — czy należy mi się odprawa?
Nie — ustawowa odprawa z ustawy z 2003 r. nie przysługuje. Należeć się może tylko to, co obiecuje umowa, układ zbiorowy albo regulamin. Wypowiedzenie i ekwiwalent za urlop przysługują niezależnie od tego.
Ile maksymalnie mogę dostać w 2026 r.?
15 x 4 806 zł = 72 090 zł, nawet jeśli 3 miesięczne pensje dałyby więcej.
Czy od odprawy płaci się ZUS?
Nie. Odprawa jest zwolniona ze składek ZUS, zarówno społecznych, jak i zdrowotnych. Podatek PIT natomiast się należy i potrąca go pracodawca.
Kiedy pracodawca musi wypłacić odprawę?
Z reguły w ostatnim dniu zatrudnienia, razem z ostatnim wynagrodzeniem. Opóźnienie rodzi odsetki ustawowe, a roszczenie przedawnia się po 3 latach.
Pracuję na pół etatu — jak liczyć?
Proporcjonalnie: na przykład 10 lat stażu przy połowie etatu i podstawie 6 000 zł w przeliczeniu na pełny etat daje 3 x 3 000 zł = 9 000 zł.
Czy odprawa emerytalna to to samo?
Nie. Odprawa emerytalno-rentowa (Kodeks pracy, rozdział III, co najmniej 1 miesiąc) oraz odprawa nauczycielska (Karta Nauczyciela, w 2026 r.: 2, 3 albo 6 miesięcy przy stażu 10, 15 albo 20 lat) to odrębne świadczenia i ten kalkulator ich nie liczy.
Ważne: Kalkulator podaje uproszczone oszacowanie według ustawy z 13 marca 2003 r. dla standardowego przypadku: umowa o pracę, pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników, przyczyna po stronie pracodawcy. Nie liczy odprawy emerytalnej, nauczycielskiej ani ekwiwalentu za urlop. Wynik nie jest poradą prawną — dokładną kwotę potwierdź w dziale kadr albo u prawnika.
Oficjalne źródła o odprawie w Polsce
Zasady powyżej wynikają z ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. 2003 nr 90 poz. 844, z późniejszymi zmianami), w szczególności art. 1 (co najmniej 20 pracowników), art. 8 (skala 1/2/3 pensje, limit 15-krotności) i art. 10 (zwolnienia indywidualne).
- Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (gov.pl): rozwiązanie umowy z przyczyn niedotyczących pracownika — zwolnienia grupowe i indywidualne, próg 20 pracowników, pełna skala z wymiarem poniżej 2 lat
- KPR: zwolnienia indywidualne — art. 10 stosuje art. 8, a brak co najmniej 20 pracowników wyłącza ustawę w całości
- Płaca minimalna 2026: 4 806 zł brutto (rozporządzenie Rady Ministrów, Dz.U. 2025 poz. 1242)
- EasyEOR (wrzesień 2026): limit 72 090 zł, brak ZUS, PIT tak, tabela wypowiedzenia
Zobacz też kalkulatory odpraw w innych krajach: odprawa w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, odprawa w Arabii Saudyjskiej, odprawa w Grecji albo odprawa w Hiszpanii.
